مقدمه ای بر لیپید ها لیپیدها بیوملکولهایی هستند که در تمامی سلول ها یافت می شوند و دارای حلالیت بسیار کمی در آب هستند ولی در حلال های آلی مانند اتر، کلروفورم، بنزن و... به خوبی حل می شوند. این ترکیبات علاوه بر اینکه ذخیره انرژی بشمار می روند درساختمان غشاهای سلولی نیز به کار رفته و تجمع آنها در زیر پوست، لایه محافظتی ای را در مقابل حرارت و ضربه بوجود می آورد. لیپید ها را می توان به صورت زیر به دسته های مختلف تقسیم بندی کرد: 1- اسید های چرب 2- چربی های خنثی ( گلیسریدها یا آسیل گلیسرول ها ) 3- موم ها 4- فسفو لیپید ها ( فسفو گلیسریدها یا فسفاتید ها ) 5- اسفنگولیپیدها 6- استروییدها 7- گلایکولیپیدها 8- لیپوپروتیین ها 9- گلیسیریل اترها 10- ترپن ها -اسیدهای چرب: این دسته از لیپیدها ساختمان اسید مونوکربوکسیلیک دارند و دارای تعداد اتم کربن معمولا زوج ( 4 تا 30 ) در یک زنجیره خطی هستند. اسید های چرب می توانند به صورت اشباع و غیر اشباع ( دارای پیوند دوگانه) باشند. 2- چربی های خنثی: این دسته از لیپیدها تری آسیل گلیسرول دارند و تری گلیسیرید هم نامیده میشوند. این لیپیدها در نتیجه استرفیکاسیون یک ملکول گلیسرول با سه ملکول اسید چرب به وجود می آیند. طول زنجیره هیدروکربنی اسیدهای چرب می تواند متفاوت بوده و دارای پیوند دو گانه نیز باشند. 3- موم ها: موم ها به صورت پوششی محافظت کننده بر روی میوه جات و برگ گیاهان و نیز روی مو و پوست جانوران ایفای نقش می کنند. موم ها، استر های اسید چرب اشباع و یا غیر اشباع بلند زنجیر با الکل های نوع اول بلند زنجیر می باشند. ریشه اسید های چرب شرکت کننده در ساختمان موم ها می تواند بین 17 تا 30 اتم کربن داشته باشد. 4- فسفو لیپیدها: ساختمان شیمیایی این ترکیبات عبارت است از یک مولکول گلیسرول که 2 اسید چرب در موقعیت 1 و 2 آن استریفیه شده و به موقعیت 3 آن نیز یک گروه فسفات متصل شده و یک الکل قطبی مثل کولین یا اتانول آمین نیز به گروه فسفات متصل شده است. گلیسرول استریفیه شده به همراه گروه فسفات، فسفاتیدات نامیده می شود. 5- اسفنگو لیپیدها اسفنگو لیپیدها دومین دسته بزرگ لیپیدهای غشایی را تشکیل می دهند و مانند فسفو لیپیذها دارای یک سر قطبی و دو دنباله غیر قطبی هستند ولی بر خلاف فسفو لیپید ها دارای گلیسرول نیستند. اسفنگولیپیدها از سه جز ساختمانی تشکیل شده اند که عبارتند از: یک مولکول اسید چرب بلند زنجیر، یک مولکول اسفنگوزین یا مشتقات آن و یک سر الکلی قطبی. سه دسته اصلی اسفنگولیپیدها عبارتند از: اسفنگومیلین ها، گانگلیوزیدها، سربروزیدها. 6- استروییدها: این گروه از چربی ها از مشتقات پرهیدروسیکلوپنتانوفنانترن محسوب می شوند. همه استروییدها دارای ساختمان چهار حلقه ای هستند. و از معروف ترین آنها می توان کلسترول، اسیدهای صفراوی و هورمون های جنسی را نام برد. 7- گلایکولیپیدها: این ترکیبات مشتقات دوگانه دوست کمپلکس کربوهیدرات-گلیسرید هستند ولی دارای گروه فسفات نیستند. 8-لیپوپروتیین ها: این ترکیبات کمپلکس هایی از لیپید و پروتیین هستند که به 2 دسته لیپوپروتیین های غشایی و لیپوپروتیین های ناقل تقسیم می شوند. از انواع لیپو پروتیین های ناقل می توان شیلو میکرون ها،VLDLT،LDL و HDL را نام برد. 9- گلیسریل اترها: این دسته از لیپیدها از یک مولکول گلیسرول تشکیل شده اند که در موقعیت 1 آن یک الکیل اتر اشباع یا غیر اشباع، در موقعیت 2 آن یک ریشه آسیل و در موقعیت 3 آن نیز یک ریشه آسیل دیگر یا یک گروه فسفوریل کولین قرار گرفته است. 10- ترپن ها: این لیپیدها از واحدهای پنج کربنی تکرار شونده ای به نام ایزوپرن Isoprene)) یا ایزوپرینویید (Isopernoid) با ساختمان شیمیایی 2- متیل-1و3 بوتادی ان تشکیل شده اند. + نوشته شده در یکشنبه دهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 20:47 توسط mo.af.mo | يک نظر لیپید لیپیدها (به انگلیسی: lipids)‏ رده‌ای از ترکیبات آلی دارای هیدروکربن هستند که از مواد بنیادین برای ساختار و کارکرد یاخته‌های زنده بشمار می‌آیند. لیپیدها ترکیبات آلی نا متجانسی هستند که معمولاً در آب نامحلول ولی عمدتا در حلال‌های غیرقطبی محلول می‌باشند و به کمک حلال‌های آلی می‌توان آن‌ها را از بافت‌های مختلف استخراج کرد. تعریف فوق که به وسیلهٔ بلور Bloor ارائه شده‌است در تمام موارد صادق نیست. زیرا محلول بودن این ترکیبات در حلال‌های آلی عمومیت ندارد و نمی‌تواند پایه و اساس تقسیم بندی قرار بگیرد. مثلاً فسفاتیدها؛ اسفنگومیلین‌ها و سربروزیدها که جزء ترکیبات لیپیدی می‌باشند به ترتیب نامحلول در استون و اتر هستند. تشخیص کیفی لیپید آزمایش هایی که بهشون اشاره شده با یک مقدار توضیح و روش انجان نوشته شده. تو این آزمایش ها شما نمونه های معلوم دارید.کاربرد این آزمایش هایی که الان میخونید برای پیدا کردن نمونه ی مجهوله.یعنی یاد میگیرید که باید با نمونه چطور رفتار کنید که متوجه ی ماهیت و ساختار لیپیدتون بشید. لیپیدها ترکیباتی هستند که در حلال های قطبی نظیر آب نا محلول هستند و در عوض در حلال های غیر قطبی نظیر کلروفرم - اتر - بنزن حل می شوند چربی ها گروه بسیار متوعی از ترکیبات غیرقطبی هستند که عملکرد متفاوتی نظیر ذخیره ی انرژی، شرکت در ساختمان غشاء سلول، گوفاکتوز، هورمون، ویتامین و... دارند. اسیدهای چرب ، بخش هیدروکربنی بسیاری از لیپیدها مانند تریگلیسریدها، فسفولیپیدها، اسفنگولیپیدها و... هستند.اسیدهای چرب در حقیقت اسیدهای کربوکسیلیک هستند که دارای 4 تا 36 کربن می باشند. برخی از اسیدهای چرب، کاملا اشباع هستند و بدون پیوند دوگانه می باشند؛ ولی برخی دیگر دارای یک یا چند پیوند دوگانه در ساختمان خود هستند که اسیدهای چرب غیر اشباع نام دارند(اسید چرب سیس=اولئیک اسید/ اسید چرب ترانس=الائیدیک اسید) مطالعه درباره ی لیپیدها و ساختارشون به خودتون واگذار میکنم.میتونید تو کتابهایی مثل بیوشیمی لنینجر جلد اول پیدا کنید. آزمایش حلالیت: 1-در چهار لوله آزمایش 3ml آب-اتانول-اتر-کلروفرم به صورت جداگانه بریزید 2-در تمام لوله ها 5 قطره روغن زیتون اضافه کنید(روغن زیتون همون لیپیدیِ که استفاده می کنید) 3-لوله ها را به خوبی تکان دهید و حلالیت را مورد بررسی قرار دهید مثلا کلروفرم روغن زیتون را حل می کند-روغن در لوله ی آب به ته لوله میرود-روغن در لوله ی اتانول در بالای لوله میماند و... صابونی شدن: اسیدهای چرب دارای بیش از 10 اتم کربن در محلولهای قلیایی حل شده و صابون های پتاسیم یا سدیم تشکیل می شود.همچنین محصول هیدرولیز قلیایی تری گلیسریدها توسط سود یا پتاس، صابون های سدیم و پتاسیم می باشد.ای صابون ها دارای یک سر قطبی هستند که با آب واکنش می دهند و دارای یک انتهای غیرقطبی هستند که چربی ها را در خود حل می کند. روش کار: 0.5ml روغن یتون را در لوله آزمایش میریزیم و 2ml محلول سود الکلی به آن اضافه می کنیم. لوله را خوب مخلوط می کنیم و 10 دقیقه در بن ماری قرار می دهیم. پس از سرد شدن لوله، به آن 2 میلی لیتر آب مقطر اضافه می کنیم و بعد لوله را به خوبی مخلوط می کنیم.وجود کف نشانه ی صابونی شدن است. شناسایی اسیدهای چرب غیراشباع: اکسایش اسیدچرب غیر اشباع توسط پرمنگنات پتاسیم: پیوند های دوگانه موجود در اسید چرب غیر اشباع توسط مولکول های اکسید کننده نظیر پتاسیم پرمنگنات، اکسید شده و اشباع می شوند.در این واکنش منگنات احیا شده و رنگ ارغوانی آن کم میشود. روش آزمایش: 5 قطره روغن زیتون را در لوله آژمایش بریزید 2ml کربنات سدیم 0.5% به آن اصافه کرده و خوب مخلوط کنید(کربنات سدیم با ایجاد PH قلیایی باعث حل شدن روغن زیتون می شود. 2 قطره پتاسیم پرمنگنات 0.5% به آن اضافه کنید 5 دقیقه صبر کنید تا بی رنگ شدن پتاسیم پرمنگنات را ببینید(رنگ ارغوانی KMnO4 کم رنگ میشه← منظور از بی رنگ شدن اینه.) بی رنگ شدن هالوژن ها(احیای پیوند دوگانه توسط ید): پیوند دوگانه اسید های چرب غیر اضباع توسط هالوژن ها نظیر ید احیا می شود.در این آزمایش با مصرف شدن ید، رنگ بنفش آن کم رنگ می شود. روش آزمایش: 3 قطره روغن زیتون را در لوله آزمایش بریزید 3ml کلروفرم به آن اضافه کنید و به خوبی تکان دهید 3 قطره محلول الکلی کلرید جیوه 0.5% (HgCl2) به عنوان کاتالیزور به آن اضافه کنید 3 قطره محلول الکلی ید به آن اضافه کنید محتویات لوله را خوب هم بزنید و بی رنگ شدن ید را ببینید. شناسایی کلسترول: اسید سولفوریک غلیظ منجر به جدا شدن آب از کربن شماره ی 3 کلسترول و تبدیل آن به کمپلکس بیس کلستادینیل سولفونیک اسید قرمز رنگ می شود. روش آزمایش: 3ml محلول کلروفرمی کلسترول 0.1% در یک لوله آزمایش بریزید 3ml اسید سولفوریک غلیظ به آرامی و با احتیاط از جدار لوله به آن اضافه کنید چند دقیقه صبر کنید، یک حلقه ی قرمز رنگ بین اسید سولفوریک که در پایین لوله جمع شده است و محلول کلروفرمی کلسترول در بالا تشکیل می شود. شناسایی گلیسرول: تری گلیسرید ها در اثر حرارت هیدرولیز شده و به اسید های چرب و گلیسرول تبدیل می شوند.گلیسرول نیز در مجاورت یک ماده ی آبگیر نظیر بی سولفات پتاسیم، آب از دست داده و به یک آلدهید غیر اشباع به نام آکرولنین تبدیل می شود که بویی تند و بخاری سمی دارد. روش آزمایش: چند قطره گلیسرول یا روغن زیتون در لوله ریخته و به آن کمی پودر بی سولفات پتاسیم اضافه کنید.لوله را روی شعله ی چراغ گازی حرارت دهید.متصاعد شدن بخار سفید نشانه ی وجود گلیسرول است. + نوشته شده در شنبه نهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 17:3 توسط mo.af.mo | نظر بدهيد مصارف پرشکی لیپیدها اغلب داروهای خوراکی و تزریقی دارای مقداری چربی به عنوان منابع انرژی و اسید های چرب ضروری هستند.مکمل های غنی از اسیدهای چرب غیر اشباع(روغن ماهی) نیز در درمان تصلب شرایین استفاده می شود که البته این امر باید تحت نظارت پزشک انجام شود. + نوشته شده در شنبه دوم آذر ۱۳۹۲ ساعت 21:13 توسط mo.af.mo | نظر بدهيد عوارض ناشی از مصرف بیش از حد لیپیدها عمده مشکل ناشی از مصرف بیش از حد لیپیدها اضافه وزن و چاقی است. بیشترین تحقیقاتی که امروزه صورت می گیرد فهم بهتر نقش ژنتیک،رژیم غذایی و روش زندگی مخصوصاً فعالیت فیزیکی در احتمال ابتلا به چاقی،بیماری های قلبی – عروقی و سرطان است. با افزایش اطلاعات مردم در این زمینه صاحبان صنایع غذایی می کوشند تا با کاهش چربی و درصد اسید های چرب اشباع در محصولات تولیدی خود جایگاه ویژه ای در بازار مصرف برای خود بیابند. مقدار توصیه شده برای مصرف لیپیدها در سال 1995 انجمن راهنمایی های رژیمی در امریکا به مردم توصیه کرد که میزان کالری به دست آمده از چربی در رژیم غذایی روزانه نباید بیش از 30% از کل کالری مصرفی باشد که برای رسیدن به این هدف باید رژیم غذایی روزانه بر اساس مواد غذایی کم چرب و افزایش مصرف حبوبات،سبزیجات و میوه جات باشد.از هرم های غذایی نیز که به مردم در انتخاب غذایشان کمک می کند چنین بر می آید که باید از مصرف کلسترول و چربی های اشباع شده در رژیم های غذایی کاست.البته نکته ای که نباید فراموش کرد این است که در کنار همه این موارد برای حفظ سلامتی و رسیدن به یک وزن مناسب کالری مصرفی باید متناسب با فعالیت فیزیکی باشد.اما محدودیت مصرف چربی نباید در نوزادان و کودکان زیر 2 سال انجام شود.بعد از این سنین باید کودکان به تدریج به رژیم های کم چرب عادت کنند تا در بزرگسالی با مشکلات قلبی- عروقی و چاقی کمتری مواجه شوند. عوارض ناشی از کمبود لیپیدها تنها تعدادی از لیپید ها هستند که وجود آنها در رژیم غذایی لازم است.این لیپیدها،اسید های چرب ضروری (اسید لینولئیک و اسید آلفا- لینولئیک) و ویتامین های محلول در چربی (A,D,E,K ) و لیپیدهای ویژه ای هستند که در شرایط خاص به آنها نیاز است.از جمله شرایط خاص می توان به اوایل طفولیت و زمانهایی اشاره کرد که در آن گوارش و جذب مواد غذایی به طور کامل صورت نمی گیرد. عملکرد لیپیدها در بدن لیپید ها کارهای مختلفی را در بدن انجام می دهند.ترایسیل گلیسرول ها در بدن به عنوان منبع انرژی و عایق حرارتی به مصرف می رسند.فسفو لیپید ها،گلیکولیپیدها و کلسترول به عنوان واحدهای اصلی سازنده انواع غشاها و لیپوپروتئین ها به کار می روند.همچنین این مواد می توانند به دیگر ترکیبات حیاتی مهم مثل پلاکت ها،پروستاگلندین ها،دیاسیل گلیسرول ها،سرامید ها و هورمونهای استروئیدی تبدیل شوند. کلسترول نیز به اسیدهای صفراوی تبدیل می شود.وجود اسیدهای صفراوی به هضم راحت مواد غذایی کمک می کند.ویتامین های محلول در چربی هم نقش بسیار مهمی را در بینایی و تنظیم سلولی(ویتامینA)،جذب موثر کلسیم(ویتامین (D،انعقاد خون(ویتامین K) و حفاظت از غشای سلولی در برابر فساد اکسیداتیو(ویتامینE و کاروتنوئید ها) ایفا می کنند. ساختار یک مولکول تری گلیسرید تقسیم بندی لیپیدها را از دیدگاه‌های مختلفی تقسیم بندی می‌کنند : ساده و مرکب(صابونی شدنی و صابونی نشدنی): بر اساس بود ونبود اسید چرب در ساختمان چربی‌ها آن‌ها را به دو دستهٔ لیپیدهای مرکب compound وساده simple تقسیم می‌کنند. وجود اسید چرب در ساختمان لیپیدهای مرکب امکان تهیهٔ صابون از این ترکیبات را می‌دهد. از این رو به چربی‌های صابونی شدنی soaponifiable lipids معروف شده‌اند عدم وجود اسید چرب در ساختمان لیپیدهای ساده این ترکیبات را صابونی نشدنی non-soaponifiable می‌کند. لیپیدهای مرکب خود به گروه‌های مختلف تقسیم می‌شوند. در اسیل گلیسرول هاو فسفوگلیسریدها الکل مشترک گلیسرول است که با اسیدهای چرب تولید استرمی کنند . در اسفنگولیپیدها الکل آمین داری که به الکل اسفنگوزینی معروف اند با اسید چرب استر می‌شوند و بالاخره موم‌ها استراسیدهای چرب با الکل‌های بزرگ مولکول می‌باشند. چربی‌های ساده نیز به گروه‌های مختلف تقسیم می‌شوند که مهم‌ترین آن‌ها ترپن هااستروئیدها و پروستاگلندین‌ها هستند. جدول زیر خلاصه طبقه بندی چربی‌ها را نشان می‌دهد: لیپیدهای مرکب ۱-اسیل گلیسرول‌ها ---->استر اسیدهای چرب با گلیسرول ۲-فسفوگلیسریدها---->استر اسیدهای چرب با گلیسرول ۳-فسفات ۳-اسفنگولیپیدها ---->استراسیدهای چرب با الکل‌های آمین دار ۴-موم‌ها ---->استر اسیدهای چرب با الکل‌های چرب منوهیدروکسیلیک بزرگ مولکول و یا با استرول‌ها لیپیدهای ساده ۱-ترپن ها---->پلی مرهای خطی یا حلقوی ایزوپرن ۲-استروئیدها---->مشتق از کلسترول(مثل هورمون‌های جنسی) ۳-پروستاگلندین ها---->دراثر حلقوی شدن آراشیدونیک اسید بوجود می‌آیند ۴-پیگمان‌ها ۵-ویتامین‌های محلول در چربی گلیسرول الکل سه عاملی است که به هر نسبتی در آب حل می‌شود ولی در اتانول و سایر حلال‌های آلی بسیار کم محلول است. مایعی است شیرین؛ شفاف؛ بدون رنگ و بو؛ در حضور مواد آب گیر مانندHSO4K و در مجاورت حرارت؛ آب از دست داده به آلدئید دود کننده با بوی بد که مخاط را به شدت آزار می‌دهد تبدیل می‌شود. بوجود آمدن آکرولئین با این مشخصات راهی برای تشخیص گلیسرول است. اسیدهای چرب Fatty acids فرمول کلی اسیدهای چرب به صورت RCOOH است و فرمول عمومی آن‌ها را با بنیان‌های سیر شده می‌توان به صورت CH3(CH2)n_COOH نوشت که در آن n از دو تا چهل تفییر می‌کند و در بیش تر موارد زوج است. شاید فراوانی اسیدهای چرب زوج کربن در طبیعت یکی به دلیل آسانی سنتز آن‌ها و دیگری به علت سنتز ان‌ها از ترکیبات دو کربنه باشد. متجاوز از صد نوع اسید چرب از آبکافت(هیرولیز) لیپیدهای مختلف به دست آمده‌است که عموماً در داشتن یک عامل کربوکسیل انتهایی و یک زنجیرهٔ طویل هیدروکربنی مشترک هستند. گاهی انشعابات جانبی در زنجیرهٔ هیدروکربنی دیده می‌شود لیکن اکثراً به صورت خطی و بدون انشعاب می‌باشند. برخی اسیدهای چرب به صورت حلقوی نیز دیده می‌شوند. لیکن چون در ساختمان چربی‌ها شرکت نمی‌کنند از این رو به چربی‌های غیر طبیعی معروفند. مثل اسید شولموگریک که غیر اشباع بوده و از ۱۸ اتم کربن ساخته شده‌است و یا پروستاگلندین‌ها که از حلقوی شدن آراشیدونیک اسید تولید می‌شوند.